top of page
  • Foto van schrijverAuke-Jan

Gastblog Auke-Jan: overlevingstand bij burn-out en bijbehorende tips om eruit te komen

Dit artikel is geschreven door Auke-Jan, eigenaar van Burnout house. www.burnouthouse.nl


Overlevingsstand bij een burn-out: leer de symptomen herkennen


Wanneer je een burn-out ervaart, bevind je je vaak in een voortdurende ‘overlevingsstand’. Dit is een toestand van voortdurende spanning, getriggerd door aanhoudende stress, die een overproductie van adrenaline veroorzaakt. Deze situatie heeft een aanzienlijke invloed op zowel je fysieke als mentale welzijn.


Wat zijn de symptomen van de overlevingsstand?

Tijdens deze periode kun je een aantal symptomen ervaren, waaronder:

  1. Adrenalinegevoel: Een constante stroom van adrenaline veroorzaakt alertheid en een verhoogde hartslag, wat resulteert in een gejaagd gevoel.

  2. Gespannen Spieren: Voortdurende spierspanning (bijvoorbeeld geklemde kaken), leidt tot fysieke ongemakken, zoals nek- en rugpijn, en kan zelfs tot chronische pijn leiden.

  3. Fysieke Reacties: Gespannen kaken, gebalde vuisten en een strakke gezichtsuitdrukking zijn fysieke reacties op de aanhoudende spanning.

  4. Hoofdpijn: Aanhoudende spanning kan leiden tot frequente hoofdpijn, variërend van milde tot ernstige intensiteit.

  5. Wazig Zien en Gebrek aan Concentratie: Aanhoudende stress kan leiden tot problemen met zicht en concentratie, wat invloed heeft op je algehele functioneren.

  6. Gevoel van Onrust en Geestelijke Vermoeidheid: Constante mentale belasting resulteert in een gevoel van onrust en geestelijke vermoeidheid.


Effectieve strategieën om uit de overlevingsstand bij een burn-out te komen

In deze overlevingsstand is het herstel van een burn-out een complex proces. Het is van vitaal belang om deze symptomen te herkennen en effectieve strategieën toe te passen om uit deze staat van constante alertheid te komen. Het aanpakken van de overlevingsstand is cruciaal voor een effectief herstelproces. Ik deel hier graag een aantal tips om uit de overlevingsstand te komen:

  • 1. Meditatie & Mindfulness: Een simpele maar krachtige oefening om uit de overlevingsstand te komen, is meditatie of mindfulness. Neem meerdere keren per dag een moment om te pauzeren en je aandacht naar binnen te brengen. Let op de symptomen van de overlevingsstand, zoals spanning, alertheid en hoofdpijn, maar handel er niet naar. Wees simpelweg aanwezig bij de sensaties van lichaam en geest. Wat valt je op, voel je bijvoorbeeld spanning in je lichaam en waar voel je dit dan. Of ervaar je hoofdpijn, wat gebeurt er als je “inzoomt” op jouw hoofdpijn. Het enige wat je hoeft te doen is bewust aanwezig blijven bij jouw symptomen.

Waarom is dit effectief? Bewustwording van de spanning en sensaties in je lichaam leidt tot ontspanning. Door aandacht te schenken aan ongemak komt het tot rust, wat helpt om uit de overlevingsstand te stappen.

  • 2. Bewustwording: Een cruciale stap in het herstel van een burn-out is bewustwording. De eerder beschreven oefening helpt je bewust te worden van de fysieke en mentale symptomen die zich in je lichaam en geest manifesteren. Deze bewustwording is echter slechts het begin van een dieper proces.Bewustwording strekt zich uit tot vele aspecten van je leven die door de burn-out worden beïnvloed.

Het betekent niet alleen opmerken dat je gespannen bent of hoofdpijn hebt, maar ook begrijpen hoe deze symptomen verband houden met je burn-out. Het betekent inzien welke coping-mechanismen je normaal gesproken gebruikt en hoe deze je welzijn beïnvloeden. Een van de aspecten waar je je in kunt verdiepen is ‘Coping’.


Coping is de manier waarop we pijn en stress aanpakken. Vaak hebben we de neiging om een vermijdende houding aan te nemen. Wanneer iets te overweldigend wordt, grijpen we naar afleiding, zoals het kijken van filmpjes op onze telefoon. Bewust worden van deze neiging tot vermijden is een essentieel onderdeel van effectief omgaan met burn-outklachten. De bewustwording van je coping-strategieën stelt je in staat om er op termijn anders mee om te gaan. Dit leidt tot groei, waarbij je systeem langzaam tot rust komt en het overweldigende gevoel plaatsmaakt voor innerlijke rust en helderheid.


Je herpakt de controle en laat je niet langer sturen door deze strategieën, maar gaat bewust kiezen hoe je met je klachten omgaat. De weg naar herstel begint met deze bewustwording. Het is een reis naar diepgaand begrip van jezelf en de burn-out. Neem de tijd om jezelf te leren kennen op een dieper niveau en ontdek effectieve manieren om met de uitdagingen van een burn-out om te gaan. Het is een investering in je welzijn op de lange termijn en de eerste stap op weg naar een gebalanceerd en vervuld leven, vrij van de belemmeringen van een burn-out.

  • 3. Bewust in beweging: Een andere krachtige manier om de overlevingsstand te doorbreken, is door middel van sport en beweging. Zodra we ons bewust worden van de overlevingsstand en de bijbehorende coping-strategieën, kunnen we actie ondernemen. In plaats van de pijn, het ongemak of de overweldigende gevoelens te negeren of te onderdrukken, is het van essentieel belang om deze op te merken en actie te ondernemen.

Sport en beweging bieden een actieve manier om in contact te blijven met het ongemak en de overweldigende emoties. Dit kan variëren van een rustige wandeling tot intensief hardlopen, het doen van oefeningen of zelfs het verrichten van huishoudelijke taken. Het cruciale aspect is dat je in direct contact blijft met de sensaties terwijl je jezelf in beweging brengt.


Het voordeel van deze aanpak is dat het minder confronterend kan zijn dan stilzitten en de gevoelens alleen maar voelen. Fysieke activiteit stelt ons in staat om onszelf uit te dagen en anders om te gaan met het ongemak dat we ervaren. Het is als het ware een geleidelijke confrontatie met de sensaties, terwijl we tegelijkertijd actief werken aan het verbeteren van ons welzijn.


Door onszelf te dwingen om actie te ondernemen in plaats van passief te blijven, zetten we een belangrijke stap naar herstel. Het is een bewuste keuze om het ongemak onder ogen te zien en er doorheen te bewegen, wat uiteindelijk kan leiden tot meer veerkracht en een positieve impact op ons algehele welzijn.


Een kanttekening van sport en beweging is dat het ook snel teveel kan zijn. Het is onwijs belangrijk als je besluit deze stap te volgen dat je in contact blijft met je lichaam en emoties. Juist in het volle contact, in de confrontatie met de aanwezige klachten kan sport en beweging helpen. Als je het gebruikt als afleiding of om fit te blijven zal de Burn-out alleen verslechten. Het is dus ook niet zozeer sporten dat je beoefent maar mindfulness terwijl je in beweging bent. Kan je een stukje hardlopen, prima! Maar zodra je een signaal krijgt van je lichaam of geest dat het teveel wordt moet je pauzeren en dit juist gaan doorvoelen. Aanwezig zijn en blijven bij je proces van lichaam en geest.

  • 4. Overgave: Een andere vorm van omgang met de overlevingsstand is je gewonnen geven. Totale overgave en acceptatie brengt je systeem tot rust. Dit is niet altijd mogelijk maar als je voelt dat bovenstaande stappen niet voor jou zijn of niet met jouw situatie resoneren kan dit ook een manier zijn die grote doorbraken mogelijk maakt. Wat je eigenlijk doet is de situatie helemaal accepteren zoals die is, elke vorm van weerstand en actie mag worden gestopt.

Dit proces vereist een mentaal proces dat niet afgedwongen kan worden, maar voortkomt uit een diepe innerlijke overtuiging.

  • Erkenning van je gevoelens: Het is belangrijk te beseffen dat je je op dit moment zo voelt. Er is geen noodzaak om dit te ontkennen of te onderdrukken. Het erkennen van je emoties is een eerste stap naar genezing.

  • Loslaten van prestatiedruk: Je hoeft jezelf niet langer te bewijzen aan anderen of aan jezelf. Het idee dat je continu moet presteren, mag worden losgelaten. Het is even zoals het is.

  • Zelfreflectie en zelfvalidatie: Zelfinzicht en waardering voor jezelf zijn van essentieel belang. Het gaat om jou, niet om de buitenwereld.

  • Volledige overgave en acceptatie: Accepteer de situatie volledig, inclusief de emoties en gevoelens die ermee gepaard gaan. Begrijp dat dit een noodzakelijke fase is om tot rust te komen en jezelf te helen.

  • Bewustwording van rust en herstel: Diep van binnen begrijp je dat je eerst volledige innerlijke rust en overgave nodig hebt voordat je de verantwoordelijkheid voor je fysieke wereld weer kunt oppakken. Dit inzicht is een vorm van zelfverantwoordelijkheid

Dit is een hoge vorm van verantwoordelijkheid nemen. Dit proces van overgave en acceptatie vergt moed en een diepgaande verbinding met jezelf. Het is een transformatief pad waarbij je jezelf toestaat om volledig tot rust te komen voordat je verdere stappen zet.

  • 5. Media en telefoon pauze: Stop tijdelijk met alle vormen van media en telefoon. Zie hiervoor mijn vorige blogposts over het effect van social-media en schermen op ons welzijn ten tijden van een burn-out.



Dit artikel is geschreven door Auke-Jan, eigenaar van Burnout house. www.burnouthouse.nl


Comentários


bottom of page